Bulwary nad Sołą w Oświęcimiu — spacer przez wieki i nowa odsłona

Niewielu miejscowych myśli o Bulwarach inaczej niż o miejscu na wieczorny spacer, rowerową przejażdżkę albo kawę z widokiem na Sołę. Tymczasem ten skrawek Starego Miasta to jedno z najbogatszych historycznie miejsc w Oświęcimiu — warstwy historii sięgają tu średniowiecza, a każda większa przebudowa przynosi kolejne odkrycia. Ostatnia inwestycja — zakończona latem 2025 roku — po raz kolejny zmieniła oblicze tego miejsca. I po raz kolejny ziemia pod nią powiedziała coś nieoczekiwanego.

Gęsta dzielnica, której już nie ma

Archiwalne zdjęcia sprzed stu lat pokazują Bulwary zupełnie inne niż dzisiejsze — gęsto zabudowane, pełne życia. Przy dzisiejszej ulicy Berka Joselewicza stała Wielka Synagoga — największa świątynia żydowska w Oświęcimiu, słynąca z bogatego wnętrza i jako pierwsza w mieście wyposażona w elektryczne oświetlenie. Wokół niej skupiało się życie żydowskiej społeczności: mykwa, rzeźnia koszerna, domy modlitwy, szkoły. W pobliżu stały też kamienica i fabryka wódek rodziny Haberfeldów — jedna z najbardziej rozpoznawalnych dynastii kupieckich w przedwojennym Oświęcimiu.

Część tych budynków stała jeszcze w poprzek dzisiejszej ulicy Berka Joselewicza — śladem po nich były niewielkie schody prowadzące na Bulwary, które zniknęły dopiero przy ostatniej przebudowie. Niemcy wyburzyli Wielką Synagogę w nocy z 29 na 30 listopada 1939 roku. Inne budynki zburzono w czasie okupacji lub w kolejnych dekadach powojennych — część przetrwała do lat 80. i 90. XX wieku. Przed wojną Bulwary wyglądały jak prawdziwa dzielnica miasta. Dziś nie ma po niej śladu.

Tereny nad rzeką — ulubione miejsce oświęcimian

Mimo zmiennych losów zabudowy, tereny nad Sołą zawsze przyciągały mieszkańców. Archiwalne fotografie z okresu przedwojennego pokazują kajaki na Sole, spacerujące rodziny, widok na most i zamek od strony rzeki. Bulwary z mostem Piastowskim w tle tworzyły — i wciąż tworzą — jedną z najbardziej charakterystycznych panoram Oświęcimia.

W czasach PRL na Bulwarach działał Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej. Przez wiele lat funkcjonował tu też zwykły parking naziemny — około 80 miejsc, ciasny, niewystarczający dla centrum. Przez dekady mówiło się o tym, że to miejsce zasługuje na lepsze zagospodarowanie.

Wykopaliska — ziemia, która mówi

Kiedy w 2022 roku ruszyła duża inwestycja, prace były prowadzone pod nadzorem archeologicznym. I nie bez powodu — ślady historii tego miejsca sięgają średniowiecza. Kolejne warstwy gruntu odsłaniały coraz starsze relikty dawnej zabudowy.

Najbardziej spektakularnym odkryciem okazała się drewniana mykwa — żydowska łaźnia rytualna — odnaleziona w lutym 2023 roku podczas prac przy budowie podziemnego parkingu. Obiekt jest datowany na ponad 300 lat. Archeolodzy podkreślają jego wyjątkowe znaczenie — to jeden z nielicznych tego rodzaju zabytków odkrytych w tej części Europy. Znalezisko potwierdziło też lokalną legendę o trzech wielkich cadykach, którzy w XVIII wieku zatrzymali się w Oświęcimiu. Jeden z nich miał nocować właśnie w tej mykwie.

Nowa odsłona — Zielone Tarasy i podziemny parking

Inwestycja realizowana w latach 2022–2025 w ramach projektu „Oświęcimska Przestrzeń Spotkań” objęła teren między ulicami Bulwary a Berka Joselewicza. Koncepcja zagospodarowania tego miejsca z parkingiem i otwartym amfiteatrem powstała jeszcze w 2012 roku — realizacja zajęła ponad dekadę.

Całkowity koszt inwestycji wyniósł ponad 33 mln zł, z czego 13 mln zł pochodziło z Oświęcimskiego Strategicznego Programu Rządowego. Wykonawcą był Krisbud.

Efekt? Dwukondygnacyjny podziemny parking na 142 miejsca, wkomponowany w skarpę przylegającą do ulicy Berka Joselewicza. Na dachu parkingu powstały Zielone Tarasy — ścieżki spacerowe z ławkami, które podczas imprez pełnią funkcję widowni amfiteatru. Całość oświetlono efektownie — po zmroku nowe Bulwary robią wrażenie. Jest też oszklona, wykończona klinkierem część usługowa, nowe aranżacje zieleni i oświetlenie. Parking wyposażono w windę, toalety i stacje ładowania pojazdów elektrycznych i hybrydowych. Obiekt jest dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Parking przy ul. Bulwary jest płatny, czynny całodobowo i funkcjonuje poza Strefą Płatnego Parkowania — nie obowiązują tu miejskie abonamenty ani ulgi dla posiadaczy kart parkingowych. Oficjalne otwarcie nastąpiło 30 czerwca 2025 roku.

Bulwary nad Sołą w Oświęcimiu | foto: Jarosław Fiedor

Park Bulwary — kolejny etap

Nowa inwestycja przy Zielonych Tarasach to nie koniec zmian w tym rejonie. Równolegle ruszył osobny projekt — Park Bulwary — obejmujący zagospodarowanie blisko 10 hektarów terenu wzdłuż Soły, od mostu Jagiellońskiego aż do ulicy Bulwary. Projekt zakłada stworzenie nowoczesnego parku rekreacyjnego z zachowaniem naturalnego charakteru terenu i jego przyrodniczych walorów. To kolejny element szerszego programu „Oświęcimska Przestrzeń Spotkań”.

Jak dojechać i gdzie zaparkować

Bulwary nad Sołą leżą w centrum Oświęcimia, tuż przy moście Piastowskim, u podnóża wzgórza zamkowego. Dojście z Rynku Głównego zajmuje kilka minut. Wjazd na nowy parking podziemny prowadzi przez nową drogę dojazdową włączoną w ulicę Bulwary. Parking działa całodobowo.

Źródła
oswiecim.naszemiasto.pl / gazetakrakowska.pl 
gazetakrakowska.pl 
oswiecim.pl (Urząd Miasta Oświęcim) 
oswiecim.naszemiasto.pl 
oswiecimonline.pl 
krisbud.pl 
24osiek.pl 
oswieciminfo.pl