Nowa wystawa w Muzeum Auschwitz – losy Polaków w KL Auschwitz i okupowanym Oświęcimiu

Uroczyste otwarcie ekspozycji w bloku 15

W bloku 15 na terenie byłego niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz I otwarto 2 września nową, stałą wystawę poświęconą losom Polaków w Auschwitz. Ekspozycja składa się z dwóch części: „Polacy w KL Auschwitz” oraz „W cieniu zagłady – Oświęcim w czasie niemieckiej okupacji 1939–1945”.

Autorem scenariusza wystawy jest dr Piotr Setkiewicz, kierownik Centrum Badań Muzeum Auschwitz. Projekt przygotowało konsorcjum Adventure Sławomir Mazan, Jarema Szandar Sp. J., Koza Nostra Studio sp. z o.o. oraz Biuro Usług Architektonicznych „Profil” sp. z o.o.

W wydarzeniu uczestniczyło pięcioro Ocalałych: Barbara Doniecka, Bronisława Horowitz-Karakulska, Ewa Machaj-Antosiewicz, Bogdan Bartnikowski oraz Janusz Rudnicki.

Wystawa o polskich więźniach Auschwitz

Jak podkreślił Bogdan Bartnikowski, wystawa pokazuje pełną historię Polaków w Auschwitz – od pierwszych dni istnienia obozu w 1940 roku aż do jego likwidacji. To właśnie Polacy byli pierwszymi więźniami KL Auschwitz, a ich dramatyczne losy są nieodłącznym elementem historii tego miejsca.

Ekspozycja obejmuje dwa piętra bloku 15 i stanowi uzupełnienie głównej wystawy muzeum. Skupia się na historii więźniów politycznych oraz innych grup obywateli polskich, w tym polskich Żydów, deportowanych do obozu w ramach planowej polityki represji i zagłady.

– Wystawy narodowe w Miejscu Pamięci służą pogłębieniu historii poszczególnych narodów i grup deportowanych. Nie są samodzielnymi ekspozycjami, lecz rozszerzają kontekst wystawy głównej – wyjaśnił Robert Płaczek, koordynator prac nad projektem.

Nowa wystawa w Muzeum | www.auschwitz.org | foto: Marek Lach

Oświęcim w czasie okupacji niemieckiej

Druga część ekspozycji zatytułowana „W cieniu zagłady” ukazuje losy miasta Oświęcim w latach 1939–1945. Prezentuje realia okupacji, wysiedlenia mieszkańców, działalność koncernu IG Farbenindustrie, plany germanizacji miasta oraz pomoc niesioną więźniom przez Polaków mieszkających w pobliżu tzw. „strefy interesów obozu”.

Dyrektor Muzeum dr Piotr Cywiński podkreślił, że historia Auschwitz to także dzieje ziemi oświęcimskiej, wysiedleń i represji. – „Dla Polaków Auschwitz stał się symbolem męczeństwa, ale również przestrogą dla przyszłych pokoleń” – napisał we wstępie do katalogu.

Wsparcie Ministerstwa Kultury

Projekt wystawy został zrealizowany dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które przekazało ponad 22,5 miliona złotych. Podczas otwarcia wiceminister Bożena Żelazowska podkreśliła wagę ekspozycji dla edukacji młodzieży i zachowania pamięci o tragicznych wydarzeniach II wojny światowej.

Minister Marta Cienkowska w liście do uczestników uroczystości zaznaczyła: – „Wystawa nie tylko upamiętnia, lecz także edukuje. Przypomina o początkach wojny, niemieckiej okupacji Polski oraz o okrucieństwie represji wobec Polaków i Żydów. W czasie, gdy odchodzą ostatni świadkowie, naszym obowiązkiem jest chronić pamięć”.

Auschwitz – symbol męczeństwa Polaków i Żydów

Spośród około 1,3 miliona deportowanych do Auschwitz największą grupę stanowili obywatele polscy – przede wszystkim Żydzi oraz Polacy prześladowani przez niemieckie władze. Łącznie do obozu trafiło około 450 tysięcy osób z Polski, w tym więźniowie polityczni, Żydzi, Romowie oraz osoby z terenów wschodnich II RP.

Ekspozycja ma służyć zarówno edukacji, jak i refleksji nad historią. – „Wolność, godność i prawa człowieka nigdy nie są dane raz na zawsze. Musimy ich strzec i nie możemy być obojętni” – głosi przesłanie wystawy.

Źródło:
MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM
AUSCHWITZ-BIRKENAU
BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY