5500 ton betonu przeciskanych pod torami. Tego w Polsce jeszcze nie było – i dzieje się w Oświęcimiu
70 centymetrów na dobę. Tyle wynosi prędkość jednej z najbardziej spektakularnych operacji inżynieryjnych w historii polskiego drogownictwa. Ogromny betonowy kolos właśnie wsuwa się pod tory kolejowe w Oświęcimiu.
Problem bez precedensu
Budowa obwodnicy Oświęcimia napotkała wyzwanie, którego nie dało się obejść w zwykły sposób. Nowa droga musiała przeciąć linię kolejową Oświęcim–Czechowice-Dziedzice w miejscu wyjątkowo wrażliwym – w pobliżu byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Birkenau, wpisanego na listę UNESCO.
Wiadukt nad torami? Wykluczony. Wymogi ochrony tego miejsca nie pozwalają na taką konstrukcję. Rozwiązanie musiało być inne – i jest nim droga poprowadzona pod torami, bez zatrzymywania ruchu pociągów.
Kolos o wadze 5500 ton
Pod nasyp kolejowy wciskany jest betonowy segment o wymiarach 22,7 × 38,7 × 8,5 metra i wadze ponad 5500 ton. Za jego przesuwanie odpowiada 60 siłowników działających z milimetrową precyzją. Tempo – około 70 cm na dobę.
Wewnątrz konstrukcji pracują koparki, które na bieżąco usuwają grunt sprzed czoła kolosa. Specjalne betonowe „ostrza” torują mu drogę przez ziemię. Zastosowana metoda to pipe-roofing – znana z budowy przejść pod torami, ale nigdy wcześniej w Polsce na taką skalę.
W gotowej konstrukcji znajdą się trzy komory – dwie dla jezdni obwodnicy i jedna dla ulicy Ostatni Etap. Łącznie zmieści się tu sześć pasów ruchu.
Budowa obwodnicy Oświęcimia – przeciskanie betonowego segmentu pod torami kolejowymi 2026 | foto: UM w Oświęcimiu
Konferencja z udziałem inwestora i samorządu
Z okazji rozpoczęcia operacji zorganizowano konferencję prasową. Wzięli w niej udział m.in. Maciej Ostrowski – dyrektor GDDKiA oddział Kraków, Daniel Paliwoda – kierownik budowy z firmy Budimex, poseł Marek Sowa, prezydent Oświęcimia Janusz Chwierut oraz Małgorzata Kotapka – członkini zarządu Powiatu Oświęcimskiego. Podkreślano skalę przedsięwzięcia, które już teraz uznawane jest za jedno z największych wyzwań inżynieryjnych w Polsce.
Kiedy cała obwodnica będzie gotowa?
Budowa 9-kilometrowej obwodnicy ruszyła w listopadzie 2022 roku. Nowa trasa ominie Oświęcim od południa i połączy miasto z drogą ekspresową S1 Mysłowice–Bielsko-Biała. Odcinek od Oświęcimia do Bielska-Białej jest już gotowy, a od Mysłowic do Oświęcimia powstanie do 2027 roku.
Kolejne fragmenty trasy były oddawane etapami – od 2024 roku otwierano kolejne odcinki w różnych częściach miasta. Cała obwodnica ma być gotowa w grudniu 2026 roku.
Koszt inwestycji to 467,7 mln złotych. Dofinansowanie unijne wyniosło łącznie blisko 400 mln zł – ze środków programów POIiŚ oraz FEnIKS. Inwestorem jest GDDKiA Kraków, wykonawcą firma Budimex.
Źródło: GDDKiA Kraków / Budimex / UM w Oświęcimiu