AKF „Chemik” Oświęcim – Amatorski Klub Filmowy
Sześćdziesiąt lat. Ponad pięćset filmów. Blisko sześćset nagród. I jeden wpis do Księgi Rekordów Guinnessa. Amatorski Klub Filmowy „Chemik” z Oświęcimia to nie jest zwykłe kółko zainteresowań – to instytucja, która od dekad tworzy historię polskiego kina nieprofesjonalnego.
Skromne początki, wielka pasja
23 października 1963 roku w świeżo oddanym Zakładowym Domu Kultury Zakładów Chemicznych w Oświęcimiu zebrała się grupka zapaleńców. Chcieli robić filmy. Tak powstał AKF „Chemik” – klub, który przetrwał zmiany ustrojowe, rewolucję technologiczną i upływ czasu, i działa do dziś.
Do założycieli należeli Henryk Lehnert, Marian Żmuda i Marian Koim – nazwiska, które w środowisku filmowców amatorskich znaczą bardzo wiele. Już dwa lata po powstaniu klub przyjęto do Federacji Amatorskich Klubów Filmowych – wówczas niemałe wyróżnienie, które otworzyło przed „Chemikiem” drzwi do ogólnopolskich konkursów i środowiska.
Pierwsze sukcesy przyszły niemal natychmiast. W 1965 roku Marian Żmuda i Henryk Lehnert zdobyli wyróżnienia na XIII Konkursie Filmów Amatorskich w Opolu za filmy „Dzieciństwo” i „Pamiętamy”. Klub miał dwa lata i już wygrywał.
Człowiek z kamerą – Henryk Lehnert
Trudno pisać o AKF „Chemik” bez Henryka Lehnerta. Współzałożyciel klubu, jego wieloletni instruktor i – bez przesady – legenda polskiego kina amatorskiego.
Lehnert filmował wszystko: ważne chwile z życia Oświęcimia i ziemi oświęcimskiej, codzienność mieszkańców, uroczystości i zdarzenia, które inni przeoczali. Wymyślił własną technikę filmową – tzw. zdjęcia rwane – która z czasem trafiła do programu studiów Łódzkiej i Warszawskiej Filmówki.
W 1997 roku Henryk Lehnert został wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa za największą liczbę zrealizowanych filmów i zdobytych nagród. Do 2004 roku na jego koncie figurowało już 365 filmów i 360 nagród, w tym 123 międzynarodowe. Henryk Lehnert zmarł w czerwcu 2006 roku, ale jego dziedzictwo trwa – zarówno w archiwach, jak i w pamięci oświęcimian.
Nie przypadkiem 22. edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmów Nieprofesjonalnych „Kochać człowieka” w 2026 roku otrzymała jego imię. Rok 2026 ogłoszono w Oświęcimiu Rokiem Henryka Lehnerta.
Festiwal, który wyrósł z klubu
Od 1985 roku AKF „Chemik” jest organizatorem – wspólnie z Oświęcimskim Centrum Kultury – Międzynarodowego Festiwalu Filmów Nieprofesjonalnych „Kochać człowieka”. To jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń kina amatorskiego w Polsce, odbywające się co dwa lata pod patronatem UNICA – Światowej Unii Kina Nieprofesjonalnego afiliowanej przy UNESCO.
Festiwal wyrósł z tradycji przeglądów, które „Chemik” organizował już w latach 1967–1969. W 1971 roku klub współorganizował Ogólnopolski Konkurs Filmów Amatorskich OKFA’71 – i właśnie wtedy film „Gdzieś w Polsce” Mariana Żmudy zdobył Grand Prix. Oświęcim zaistniał na filmowej mapie Polski.
Sześćdziesiąt lat i co dalej?
Przez ponad sześć dekad przez szeregi AKF „Chemik” przewinęło się ponad 160 osób. Powstało ponad 500 filmów, które zdobyły blisko 600 nagród na konkursach krajowych i międzynarodowych. To liczby, które robią wrażenie nawet na tle profesjonalnych wytwórni.
Klub działa dziś w Oświęcimskim Centrum Kultury. Realizuje filmy dokumentalne i artystyczne, dokumentuje życie miasta, szkoli nowych twórców. Co roku odbywa się przegląd rocznej twórczości klubu – otwarty dla publiczności, z nagrodami „Henryki”, nazvanymi na cześć Henryka Lehnerta.
Instruktorem klubu jest obecnie Bartosz Gajda, reżyser i twórca filmowy, który w 2023 roku zaprezentował w OCK film „Dyktator” – zrealizowany właśnie w ramach „Chemika”.
AKF „Chemik” to dowód, że wielkie rzeczy mogą powstawać w małych miastach. I że pasja – jeśli jest wystarczająco silna – przeżywa wszystko.
Źródło:
ock.org.pl,
filmfederacja.org.pl,
wikipedia.org